ฝางเสน (Caesalpinia sappan L.)
เป็นแก่นไม้ของต้นฝางที่มีสีแดงตามธรรมชาติ ลักษณะเด่นคือเมื่อต้มหรือแช่น้ำจะให้น้ำสีแดงอมส้มสวยงาม จึงนิยมนำมาใช้ทั้งในตำรับสมุนไพรไทยและเครื่องดื่มสมุนไพรพื้นบ้าน ช่วยบำรุงโลหิต แก้ปอดพิการ แก้ร้อนในกระหายน้ำ ขับระดู ขับเสมหะ ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น แก้โลหิตอุดกั้น บำรุงสตรีหลังคลอด นอกจากนี้ ฝางเสนยังเป็นสมุนไพรที่สะท้อนภูมิปัญญาไทยในการคัดสรรวัตถุดิบจากธรรมชาติมาใช้ประโยชน์อย่างต่อเนื่องจากอดีตสู่ปัจจุบัน
ดอกคำไทย (Bixa orellana L.)
เป็นดอกไม้สีเหลืองทอง มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ นิยมนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในตำรับยาไทยและใช้เป็นสีธรรมชาติในอาหาร บำรุงเลือดและน้ำเหลืองให้สมบูรณ์ รักษาโลหิตจาง บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ ขับเหงื่อ ขับประจำเดือน บรรเทาอาการประจำเดือนมาไม่ปกติ ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดี
ดอกคำฝอย(Carthamus tinctorius L.)
เป็นสมุนไพรที่ได้จากดอกแห้งของต้นคำฝอย มีสีเหลืองอมส้ม ขับระดู บำรุงประสาท บำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต แก้ตกเลือด ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดี แก้อ่อนเพลีย ช่วยขับระดู แก้ระดูมาไม่ปกติ บรรเทาอาการปวดประจำเดือน
พริกไทยล่อน (Piper nigrum L.)
เป็นเครื่องเทศที่มีรสเผ็ดร้อนและกลิ่นหอมเฉพาะตัว ขับลม ขับเหงื่อ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ช่วยให้เจริญอาหาร เป็นยาบำรุงธาตุ ช่วยปรับสมดุลธาตุในร่างกาย กระตุ้นการย่อยอาหาร ช่วยให้ร่างกายอบอุ่น
อาการประจำเดือนมาไม่ปกติ
การมีรอบเดือนที่เปลี่ยนแปลงไปจากปกติ ทั้งในด้านระยะเวลา ปริมาณเลือด หรือความถี่ของการมีประจำเดือน โดยอาจพบอาการดังนี้
ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ
- รอบเดือนสั้นกว่า 21 วัน หรือยาวกว่า 35 วัน
- มาเร็วหรือมาช้ากว่าปกติบ่อยครั้ง
ประจำเดือนขาด
- ไม่มีประจำเดือนติดต่อกัน 3 เดือนขึ้นไป
- อาจเกิดจากความเครียด การตั้งครรภ์ หรือความผิดปกติของฮอร์โมน
เลือดประจำเดือนมากผิดปกติ
- ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยกว่าปกติ
- มีลิ่มเลือดขนาดใหญ่
- มีอาการอ่อนเพลีย หน้ามืด
เลือดประจำเดือนน้อยผิดปกติ
- มาน้อยกว่าปกติหรือมาเพียง 1-2 วัน
มีเลือดออกกะปริบกะปรอย
- มีเลือดออกระหว่างรอบเดือน
- มีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
ปวดประจำเดือนรุนแรง
- ปวดท้องน้อยมากจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
- อาจมีอาการปวดหลัง คลื่นไส้ หรือเวียนศีรษะร่วมด้วย
สาเหตุที่พบบ่อย
- ความเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ
- น้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงมาก
- ฮอร์โมนไม่สมดุล
- ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS)
- วัยใกล้หมดประจำเดือน
- โรคเกี่ยวกับมดลูกหรือรังไข่
วัยทอง (Menopause) หรือภาวะหมดประจำเดือน
วัยทอง คือ ช่วงเวลาที่รังไข่ผลิตฮอร์โมนเพศหญิงลดลง ทำให้ประจำเดือนค่อย ๆ มาไม่สม่ำเสมอ และหยุดไปในที่สุด โดยทั่วไปมักเกิดในช่วงอายุ 45-55 ปี
อาการที่พบบ่อย
- ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือขาดหายไป
- ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมาก โดยเฉพาะเวลากลางคืน
- นอนหลับยาก หลับไม่สนิท
- อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย วิตกกังวล
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
- ผิวแห้ง ผมบาง
- ช่องคลอดแห้ง เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
- ความจำและสมาธิลดลง
เมื่อใดจึงเรียกว่า "หมดประจำเดือน"
หากไม่มีประจำเดือนติดต่อกันครบ 12 เดือน โดยไม่ได้เกิดจากการตั้งครรภ์ การให้นมบุตร หรือโรคบางชนิด จะถือว่าเข้าสู่ภาวะหมดประจำเดือนแล้ว
ยาสตรีโพธิ์ดาว
- บำรุงร่างกาย
- บำรุงโลหิต
- แก้ประจำเดือนมาไม่ปกติ
- บรรเทาอาการจุกเสียด ปวดท้องน้อยและบั้นเอวเมื่อมีประจำเดือน
- ช่วยฟอกโลหิตเสีย
- ตกขาว
- ทำให้มดลูกแข็งแรง